reflü, reflureflü


  • Sindirim Sistemi Anatomisi

  •  

    ACI AĞIZ SENDROMU (Yanan ağız sendromu)

     

     Stj. Dr.Sultan Can, Stj.Dr. Çağrı Kasım, Prof.Dr.Ahmet Dobrucalı.

     

       

    Yanan ağız sendromu (Burning Mouth Syndrome) ağız mukozasında gözle görülebilir bir lezyon olmadığı halde  dil ve  ağız boşluğunda  ağrı ve/veya  yanma duyumu ile  kendini gösteren bir  durumdur.   Hastalık glossodini,  glossopirozis, glosalji ve stomatodini gibi isimlerle de anılır. Bu sendromda hastalar başta dil olmak üzere damak, yanak ve dişetlerinde  ağrı, acı ve yanma hissi tanımlarlar.  Şikayetler  sabah saatlerinde daha  hafiftir, gün içinde  giderek şiddetlenir ve  genellikle gıda  alımı ile  hafifler. Ağız mukozası  genellikle  normaldir ancak  bazı  hastalarda dilde  çatlaklar  ve  izler  görülebilir (Geografik dil). Bazı  hastalar  ağızda  acı veya metalik  tarza değişik tatlar  hissettiklerini ifade ederler (Fantom tat duyusu).  Bu şikayetler bulantı hissi ile birlikte olabilir.  

    Yanan ağız sendromu seyrek olmayan  bir sorundur ve yetişkin nüfusun % 1-3 ünü etkilediği tahmin edilmektedir . Hastalık  tipik olarak orta yaşlı ve yaşlı kadınlarda  görülür. Erkeklerde daha  seyrek  rastlanır.  30 yaş öncesi dönemde  nadir görülür. Kadınlarda erkekler göre 5-7  kez  daha sık  rastlanır.  Bazı yayınlarda 50 yaş sonrasındaki kadınların %10 unda,  erkeklerin de %3-4 ünde  yanan ağız sendromu   olabileceği ileri sürülmektedir.  Hastaların  büyük bir çoğunluğu 50-60 yaş arasında bulunan postmenapozal  dönemdeki kadınlardır. 
    Hastalık  genellikle  yavaş bir  başlangıç gösterir ve  belirtiler  yıllar içinde  şiddetlenir.  Hastaların yaklaşık yarısında başlangıç belirtileriyle  dişlerle ilgili problemler ve yapılan tedavilerle  bağlantı kurulur.  Bu nedenle yanan ağız sendromu olan hastalar öncelikle  bir  diş hekimine veya KBB hastalıkları uzmanına başvururlar. Bu durum tanının gecikmesine ve  çok sayıda gereksiz ve etkisiz  tedavilerin yapılmasına neden olur.
    Yanan ağız sendromu bir nöropatik ağrıdır ancak  sebebi  tam olarak bilinmemektedir.  Hastalığın  hemen her zaman  tat alma  duyusunda azalma ile birlikte olması merkez sinir sisteminin  inhibitör (baskılayıcı)  etkisinde bir defekt olduğunu  düşündürmektedir.  Yanan ağız sendromu olan hastalardaki  psikolojik sorunlar  kronik ağrı duyumunun nedeni ya da sonucu olabilirse de  psikolojik değişikliklerin  hastalığın  sebebi olmaktan çok  sonucu olarak ortaya çıktığı  düşünülmektedir.  Bununla birlikte bu hastaların geçmişte  psikatrik tedavi görmüş olma  oranlarının göreceli olarak daha yüksek olduğu da bilinmektedir.  Yanan ağız sendromu tanısı koyulmadan önce  benzer yakınmalara neden olabilecek diğer patolojilerin varlığı uzaklaştırılmalıdır. Yanan ağız sendromuna benzer belirtiler oluşturabilecek olan  ve ayırıcı tanıda düşünülmesi gereken hastalıklar şunlardır;
     

    • Ağız içi enfeksiyonları (Mantar  enfeksiyonları ve viral enfeksiyonlar)
    • Dişlerle ilgili sorunlar, dolgu ve protezler
    • Tütün (sigara , puro içmek veya  türün çiğnemek) ve alkol içeren ağız  gargaralarının kullanımı
    • Sjögren sendromu (Ağız ve gözlerde kuruma ile seyreden bir hastalık)
    • Skleroderma ve  romatoid artrit  gibi  romatizmal hastalıklar
    • Gastroözofagial  reflü hastalığı
    • Bazı ilaçların  (Metronidazol, antidepresanlar, ACE inhibitörleri, kemoterapi  ilaçları vb) kullanımı, radyoterapi
    • İyi kontrol edilmeyen şeker hastalığı
    • Demir, folik asit, B12 vitamini ve diğer B vitamin eksiklikleri, çinko eksikliği
    • Hipotiroidi  (tiroid bezinin az çalışması)
    • Nörodejeneratif hastalıklar (Multipl skleroz vb.)
    • Psikolojik bozukluklar (Depresyon,  anksiyete, hipokondriyazis vb.)
     

    Teşhis

    Hastanın  şikayetlerinin ayrıntılı olarak dinlenmesi  (anamnez) ve benzer belirtilere neden olabilecek, yukarıda  belirtilen diğer hastalıkların araştırılması tanıda en önemli  basamağı oluşturur.  Özellikle ağız yakınmaları olan yaşlılarda organik etiyolojik faktörler  dışlandıktan sonra  yanan ağız  sendromu da  akla gelmelidir. Yanan ağız sendromu varlığını  destekleyici bulgular  şunlardır:  

     • Ağızda yanma ve/veya  ağrı hissi (Dilde, damakta, dudakta veya dişetinde hissedilebilir)
    • Dilde  metalik  ve /veya  acı  tat hissi
    • Ağrının gıda alımı ile hafiflemesi
    • Şikayetlerin  gün  içinde giderek artması
    • Ağız kuruluğu veya ağızda  kuruluk hissi
    • Şikayetlerin uzun  zamandan beri (en az  4 ay)  varolması
     
     

    Yanan ağız sendromu olan hastalar  bir gastroenterolog, diş hekimi ve bir psikiyatri  uzmanı  tarafından  birlikte değerlendirilmelidir.   Belirgin  bir patolojik lezyon  olmadığından tedavi  seçenekleri   sınırlıdır   Organik bir nedenin saptanamadığı  yanan ağız sendromu olgularında uzun dönemli antidepresanlar, benzodiazepinler  ve clonazepam (GABA erjik ilaçlar)   ile birlikte  psikoterapik   yöntemlerin kullanılmasıyla  başarılı sonuçlar elde edilebileceği  bildirilmiştir.  Depresif hastalarda  antidepresan ve antipsikotik  tedavi kombinasyonları   faydalı olabilir.   Hastanın  psikiatrik  tedavi görme konusundaki isteksizliği, psikotrop ilaçlara karşı olumsuz tutumu ve taburcu olduktan sonra tedaviyi sürdürmeyip ilaçlarını kesmesi gibi etkenler  tedavi başarısını azaltabilir.   Hastalığın ortaya çıkmasına katkıda bulunabilecek   ruhsal etkenlerin  belirlenmesi, hastaların ve hekimlerin bu hastalık hakkında eğitilmesi  ve bilgilendirilmesi   tedaviye  anlamlı katkılar sağlayacaktır. 

      

    KAYNAKLAR

    1- Grigoriy EG, Amy T. Burning mouth syndrome. World J Gastroenterol 2013;19(5): 665-672
    2-Thoppay JR, De Rossi SS, Ciarrocca KN. Burning mouth syndrome. Dent Clin North Am. 2013;57:497-512

     

    Sorularınız için;
    Prof.Dr.Ahmet Dobrucalı
    0216 3505372

     

     

     
    Prof. Dr Ahmet DOBRUCALI
    Adres: Bağdat Caddesi İrfan Bey Ap. No. 216 Kat. 1 D. 19 Çiftehavuzlar - Kadıköy - İstanbul
    Telefon: 0216 350 53 72 Fax: 0216 350 53 70   E-mail: adobrucali@yahoo.com

    web sitesi sayfalarımız  kez ziyaret edilmistir.

    1997 Tüm Hakları Saklıdır developed & Designed by LIMONSS Hosting ,Domain , isim Tescili, Domain Registration, Web Design, Graphic Design, Powered by LIMONSS Hosting ,Domain , isim Tescili, Domain Registration, Web Design, Graphic Design,